١٣٠

بوسه‌هایی برای بابا

تلاش باباخرس برای خواباندن فرزندش داستان «بوسه‌هایی برای بابا» را می‌سازد. این داستان به مهرورزی و بازی و ارتباط بین پدر و کودک می‌پردازد. در حالی که کودک دوست ندارد بخوابد و بدخلق شده، پدر با بازی او را می‌خواباند.

وقت خواب خرس کوچولو است .او بد اخلاقی می‌کند. خرسی نمی‌خواهد حمام کند، به پدر و مادرش بوسه شب به خیر بدهد و بخوابد. بابا خرسی تلاش می‌کند و با بردباری با او بازی می‌کند. او بچه خرس را با صحبت از مدل بوسه‌های گوناگون جانوران دیگر مانند زرافه و خفاش سرگرم می‌کند. بابا خرسی، در حال بازی با بچه خرس، او را حمام می‌کند؛ با او مسواک می‌زند؛ او را آماده خواب می‌کند و به رختخواب می‌فرستد. در نهایت خرس کوچولو یک بغل و بوس خرسی، به بابا می‌دهد.

«بوسه‌هایی برای بابا» داستانی فانتزی و تصویری است که به موضوع خواباندن کودک با بازی و عشق پدرانه می‌پرازد. شخصیت اصلی بچه خرسی است که مثل همه بچه‌های کوچک نمی‌خواهد بخوابد. بهره‌بردن از شگرد بازی با کودک و آماده کردن او برای خواب از روش‌های تربیتی درستی است که داستان به آن پرداخته است. در آغوش گرفتن کودک و مهربان بودن با او در هنگام خواب می‌تواند یک خواب آرام و شبی دلپذیر را برای او تدارک ببیند.

تصاویر کتاب زنده و جان‌دار هستند. آن‌ها به کودک، در هنگام خواب آرامش می‌بخشند. در روند داستان از جانوران گوناگون، به کودک شناخت داده می‌شود. همچنین بازی‌ها، ذهن کودک را برای ارتباط بهتر با پدر و یا محیط اجتماعی اطرافش یاری می‌رساند.

کتاب «بوسه‌هایی برای بابا» برنده جایزه متن شورای کتاب کودک استرالیا در ۲۰۰۶ و برگزیده متن «بوکس آلایوگریت رید» بوده است.

در «پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان»سال ۱۴، شماره ۴ درباره این داستان نوشته شده است:

«بعضی از داستان‌های کودکان، فقط برای کودکان نیستند. این داستان‌ها همان‌قدر که برای کودکان جذاب و احتمالا مفیدند، برای بزرگ‌ترها هم چیزی دارند. «بوسه‌هایی برای بابا» از این کتاب‌هاست. این کتاب به ما، به عنوان بزرگ‌تر، می‌آموزد که چگونه رابطه خود را با  بچه‌های‌مان تنظیم کنیم. نه که خیال کنید اصولی را بر می‌شمارد یا نکته‌هایی یادمان می‌دهد و هم چون معلم یا روان‌شناس یا مشاور به ما درس می‌دهد. این کتاب، با بیان داستانی، روی قلب ما دست می‌گذارد و آن را تکان می‌دهد.

وقت خوابیدن بچه خرس است و او، مثل خیلی از بچه‌های زیر سه، چهار سال، موقع خوابیدن، بد اخلاقی می‌کند و بهانه می‌گیرد. راستی موقعی که بچه‌ها بهانه می‌گیرند، چه کار باید کرد؟ این کتاب شاید اصلا نمی‌خواهد به این سوال جواب بدهد، اما می‌توانیم جواب این سوال را از رفتار بابا خرسی استنباط کنیم.

راهی که بابا خرسی در برابر بهانه‌های بچه خرس انتخاب می‌کند، نوعی بازی است. او از بچه خرسی یک بوس گنده می‌خواهد و بازی‌ای را شروع می‌کند که بچه خرسی قبل از خواب او را ببوسد و بخوابد!

خواندن این کتاب تنها خواندن یک داستان نیست، این کتاب می‌تواند روزها و شب‌های بسیاری هم چون رمز مشترکی بین شما و کودک‌تان باشد و بهانه‌ای برای از سرگرفتن یک بازی شیرین.

این کتاب را می‌توانید برای کودکان زیر پنج سال بخوانید و تصاویرش را با هم نگاه کنید، اما برای بچه‌های بزرگ‌تر هم جذاب است.»

«بوسه‌هایی برای بابا» نوشته «فرانسس واتس»است. او در دانشگاه رشته ادبیات خوانده و حدود ۱۰ سال با نویسندگان و تصویرگران کودک با استعداد استرالیا به عنوان ویراستار کار کرده است. او تاکنون بیش از ۲۵ کتاب برای کودکان و بزرگسالان نوشته است. کتاب‌های وی جایزه‌های بسیاری دریافت کرده و به بیش از ۲۵ زبان دنیا نیز ترجمه شده است.

«دیوید لگ» تصویرگر کتاب، رشته هنر را در منچستر آموخته است. او در انگلستان به دنیا آمده و بعدتر به استرالیا مهاجرت کرده است. او تصویرگری کتاب‌های کودک تا بزرگ‌سال را انجام می‌دهد. از جمله جایزه‌های او، دیپلم افتخار در جایزه‌های کتاب سال ۱۹۹۵ شورای کتاب کودک استرالیا است. «لگ» سال‌ها تصویرگر شرکت‌های تبلیغاتی بوده است. او تلاش می‌کند تا گرمی و شوخ طبعی را در کتاب‌های خود بازتاب بدهد.

«مینا پورشعبانی» مترجم کتاب، دانش آموخته کتاب‌داری و اطلاع رسانی است. در سایت میچکا درباره خود می‌گوید: «در نوزادی به جای خوردن پستانک، علاقه خاصی به کتاب‌خوردن داشتم.» « اما بزرگ‌تر که شدم هیچ جا حاضر نشد مرا به عنوان کتاب‌خوار استخدام کند. تا این که یک روز دیدم کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به دنبال کتاب‌دار می‌گردد.» او از آن پس، نزدیک ۲۰ سال است که کتاب‌داری می‌کند و در کنار آن به ترجمه کتاب کودک نیز می‌پردازد.

فعالیت پیشنهادی برای کتاب بوسه‌هایی برای بابا

تلاش باباخرس برای خواباندن فرزندش داستان «بوسه‌هایی برای بابا» را می‌سازد. این داستان به مهرورزی و بازی و ارتباط بین پدر و کودک می‌پردازد. در حالی که کودک دوست ندارد بخوابد و بدخلق شده، پدر با بازی او را می‌خواباند.

اگر رابطه کودک و پدرش چندان شکل نگرفته است، بلندخوانی کتاب و اجرای فعالیت‌های مشترک درباره کتاب همراه با پدر می‌تواند شروع خوبی برای محکم‌تر شدن رابطه پدر و فرزند باشد. 

برای این کتاب، راهنمای خواندن و فعالیت کتاب بوسه‌هایی برای بابا نیز توسط کارشناسان با من بخوان طراحی و منتشر شده است. برای آشنایی با فعالیت‌های بیشتر می‌توانید دستنامه کتاب بوسه‌هایی برای بابا را از کتاب هدهد تهیه کنید.

۱ تا ۳ سال:

۱- درباره تصاویر گفت‌وگو کنید.

پس از خواندن کتاب دوباره کتاب را مرور کنید و این بار سراغ جزییات تصاویر بروید:

• خرسی کجاست؟ چه کاری می‌کند؟
•  
• کتاب کجاست؟
•  
• ماهی‌ها کجا هستند؟ چه رنگی هستند؟
•  
• بابا خرسی دارد چه کاری انجام می‌دهد؟
•  
• بابا خرسی و بچه خرس چه می‌کنند؟ اردک پلاستیکی کجاست؟
•  
• حوله کجاست؟
•  
• خرس کوچولو قبل از خواب چه می‌کند؟
•  
• لباس خرسی کجاست؟
•  
• خرس کوچولو چه احساسی دارد؟ شاد است یا غمگین؟

۲- بازی کنید.

• داستان را برای کودک بخوانید. پدر به همراه کودک کارهایی را که بابا خرسی با خرس کوچولو می‌کند را بازی کند. می‌تواند یک بار در حال خواندن داستان فقط‌بخش های مربوط به مدل‌های بوسه بابا خرسی را با بچه بازی کند. هدف بازی کردن است نه این که حتما کودک را برای مسواک زدن ببرید. به کودک فرصت دهید که هرجور دوست دارد رفتارهای پدر را تکرار کند.
•  
• هر شب قبل از خواب یکی از مدل‌های بوسیدن بابا خرسی را به انتخاب کودک برایش اجرا کنید. اگر کودک دوست دارد او هم می‌تواند انواع بوسیدن‌ها را اجرا کند و شما نوع آن را حدس بزنید.

۳- قصه بگویید.

از کودک بخواهید به تصویرها نگاه کند و حالا او درباره خرسی قصه بگوید. با پرسیدن سوال‌های کوچک او را در گفتن داستان یاری کنید.

هدف قصه گفتن و ارتباط با تصویر است، قرار نیست یک قصه کامل و مشخص گفته شود. کودک را در تخیل کردن آزاد بگذارید.

۴- آینه بازی کنید.

یک بار داستان را جلوی آینه برای کودک بخوانید. بازی‌هایی که بابا خرسی با خرس کوچولو انجام می‌دهد را این بار جلوی آینه انجام بدهید. از کودک بخواهید رفتارها را تکرار کند. به او فرصت دهید کنش‌های شما و خودش را در آینه ببیند.

۵- کاردستی بسازید.

از قبل الگوهای ساده جانوران نام برده شده در کتاب را بکشید.‌بخش های مختلف بدن آن‌ها را با کاغذ رنگی‌های مختلف در بیاورید. به همراه کودک با چسباندن یا وصل کردن این تکه‌ها جانور مورد نظر را کامل کنید. درباره هر جانور برای کودک توضیح ساده و روشنی بدهید. تعریفی که بابا خرسی از مدل بوسیدن و شیطنت بچه‌هایشان می‌گوید را دوباره برای کودک بخوانید.

۶- نقاشی کنید.

به کودک گواش یا آب رنگ بدهید. از او بخواهید بچه خرس و دیگر جانوران کتاب را هر جور که دوست دارد، بکشد.

۳ تا ۵ و ۵ تا ۷ سال:

۱- گفت‌وگو کنید.

پس از بلندخوانی کتاب با پرسش‌هایی مانند موارد زیر یک گفت‌وگوی گروهی شکل دهید:

• شده برخی شب‌ها خوابت نبرد؟ چرا بی‌خواب می‌شوی؟
•  
• وقتی خسته‌ای و نیاز به استراحت داری، اما نمی‌توانی بخوابی چه حسی داری؟ چه کار می‌کنی؟
•  
• خرس کوچولو قبل از این که به خواب برود، نیاز بود چه کارهایی بکند؟ تو قبل از خواب برای بهداشت و مراقبت از خود چه کارهایی می‌کنی؟
•  
• می‌دانی چرا قبل از خواب بهتر است دندان‌ها را مسواک بزنیم؟
•  
• دوست داری قبل از خواب چه کارهایی بکنی؟ (قصه شنیدن یا بازی کردن یا ...؟ )
•  
• می‌دانی چرا هر شب بهتر است سر ساعت و به موقع بخوابیم؟ آیا می‌دانی خوابیدن در شب و به اندازه چه خوبی‌هایی دارد؟
•  
• به بچه خرس نگاه کن، چرا او یک جاهایی از داستان شاد است و یک جاهای غمگین؟ می‌توانی از روی تصاویر بگویی کجا غمگین و کجا شاد است؟
•  
• وقتی می‌خواهی بخوابی، دوست داری که خودت به تخت بروی یا پدر یا مادرت تو را همراهی کنند؟
•  
• دوست داری پدر و مادرت قبل از خواب به تو چه بگویند؟ تو به آن‌ها چه می‌گویی؟
•  
• اگر نزدیکانت زمان خواب، بدخلق باشند، تو با آن‌ها چه رفتاری می‌کنی؟ به دید تو چه رفتاری بهتر است؟
•  
• بابا خرسی درباره جانوران مختلفی حرف زد، درباره این که چه طور به پدر و مادرشان را می‌بوسند، می‌توانی آن‌ها را نام ببری؟ از زندگی آن‌ها چه می‌دانی؟

۲- پوستر بسازید.

به همراه کودک درباره هر کدام از جانوران یاد شده در داستان که او دوست دارد، پژوهش کنید. درباره چرخه زندگی آن جانور، این که در کدام دسته از جانوران جای می‌گیرد، چقدر عمر می‌کند، غذای او چیست و  غیره به صورت کلاژ و تصویری یک پوستر بسازید. می‌توانید برای همه جانوران به صورت جداگانه یا کنار هم پوستر بسازید.

۳- داستان بگویید.

از کودک بخواهید داستانی درباره ماجراهای هر شب قبل از خواب خودش و پدر و مادرش بگوید. می‌توانید به او کمک کنید تا داستان را به صورت کتاب در بیاورد. اگر نمی‌تواند بنویسید، داستان را برایش بنویسید و او تصویر بکشد.

۴- نمایش بازی کنید.

باباخرسی از کودک می‌خواهد به روش جانوران مختلف به او بوسه دهد. به همراه کودک با هر وسیله‌ای که او دوست دارد، لباس‌های ساده، شبیه به این جانوران بسازید و درباره هر کدام یک نمایش بسازید.

۵- کاردستی بسازید.

در صفحه نخست یک اسباب‌بازی کنار خرسی است؛ یک زرافه که با وسایل دورریختنی ساخته شده. از کودک بخواهید این زرافه را بسازد. به او بگویید می‌تواند دیگر جانوران کتاب را هم به همین روش، با خلاقیت خودش بسازد.

۶- نقاشی کنید.

از کودک بخواهید برای متن داستان به خلاقیت و دلخواه خودش تصویرهای تازه بکشد. به طور مثال می‌تواند تصویر جانورانی که باباخرسی از آن‌ها حرف می‌زند را هم بکشد. به او بگویید آزاد است هرجور که می‌خواهد آن‌ها را به نقش درآورد. قرار نیست همه چیز شبیه واقعیت باشد.